วัยหมดระดูหรือวัยทอง

 

วัยหมดระดูวัยหมดระดูหรือวัยทอง (Menopause) เป็นวัยที่สิ้นสุด การมีระดูอย่างถาวรเนื่องจากรังไข่สร้างฮอร์โมนลดลง ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติเกิดขึ้นกับสตรีทุกคน โดยส่วนใหญ่ สตรีจะเข้าสูวัยหมดระดูเมื่ออายุ 47-50 ปี เริ่มจากรังไข่เริ่มทำงานไม่ปกติ ซึ่งทำให้มีระดูถี่ขึ้นจากช่วงห่าง 28 วัน เป็นประมาณ 21 วัน หรือมีระดูไม่สม่ำเสมอ ระยะเวลาระหว่าง รอบระดูจะคอยๆ เพิ่มขึ้น จนกระทั่งไม่มีระดูอย่างถาวร โดยทั่วไป ช่วงนี้ใช้เวลา 2-8 ปี เราเรียกช่วงเวลานี้ว่าวัยใกล้หมดระดู (Perimenopause) หรือวัยเปลี่ยน (Climacteric)

การเปลี่ยนแปลงในวัยหมดระดูเกิดขึ้นได้หลากหลาย ส่วนใหญ่ดำเนินอย่างค่อยเป็นคอยไป ในสตรีบางคนมีการ เปลี่ยนแปลงอย่างราบรื่นและไม่พบปัญหา แต่ในสตรีบางคนมีการ เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและรุนแรงทำให้มีผลกระทบต่อร่างกาย และจิตใจ ซึ่งต้องการการดูแลรักษา ความแตกต่างในสตรี แต่ละคนนั้นอาจเนื่องจากความแตกต่างในพื้นฐานพันธุ์กรรม การดำเนินชีวิตที่มีพฤติกรรมเสี่ยงต่อสุขภาพ มีปัจจัยเสี่ยงจาก สิ่งแวดล้อม ซึ่งแตกต่างกันไปตามภูมิภาคและชุมชน ดังนั้นจึง ควรทราบว่าการเปลี่ยนแปลงในวัยหมดระดูนั้นมีอะไรบ้าง เพื่อที่จะได้เตรียมตัวให้พร้อมสำหรับการเข้าสู่วัยหมดระดู

 

การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ในวัยหมดระดูสามารถแบ่งอย่าง ง่ายๆ ออกเป็น 2 อย่าง ได้แก่ การเปลี่ยนแปลงในระยะสั้น และ การเปลี่ยนแปลงในระยะยาว

 

การเปลี่ยนแปลงในระยะสั้น เป็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในวัยใกล้หมดระดู และวัยหมดระดูช่วงต้น เกิดจากมีการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเอสโตรเจนอย่างรวดเร็ว ทำให้เกิดอาการต่างๆ ได้แก่

1. อาการของระบบประสาทอัตโนมัติ ทำให้เกิดอาการร้อน วูบวาบตามตัว (Hot Flashes) มักจะมีอาการร้อนซู่ขึ้นมาทันที่ บริเวณหน้า ลำคอ และหน้าอก มักเกิดอาการอยู่นานประมาณ 3-5 นาที แล้วก็หายไป บางคนพบมีเหงื่อออกมากร่วมด้วย ส่วนใหญ่ มักมีอาการในช่วงกลางคืน ทำให้นอนไม่หลับตามมา

2. อาการของระบบอวัยวะสืบพันธุ์ ได้แก่ ช่องคลอดอักเสบ คันช่องคลอด ช่องคลอดแห้ง ทำให้เจ็บเวลามีการร่วมเพศ

3. อาการช่องระบบทางเดินปัสสาวะ ได้แก่ ปัสสาวะบ่อย กลั้นปัสสาวะไม่อยู่ กระเพาะปัสสาวะอักเสบบ่อย

4. การเปลี่ยนแปลงทางจิตใจและอารมณ์ ได้แก่ หงุดหงิด ง่าย ซึมเศร้า ขาดความเชื่อมั่นในตนเอง เครียด กังวล เหนื่อย เพลีย หมดความต้องการทางเพศ เป็นต้น

5. การเปลี่ยนแปลงทางผิวหนัง ในวัยหมดระดูผิวหนังจะ บางลง ความยืดหยุ่นลดลง

6. การเปลี่ยนแปลงของกล้ามเนื้อและข้อ พบว่า กำลังของกล้ามเนื้อลดลง มีอาการปวดตามข้อ

 

การเปลี่ยนแปลงในระยะยาว เป็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดใน วัยหมดระดูช่วงหลัง มักเกิดจากความเสื่อมถอยของร่างกาย ได้แก่

1. การเปลี่ยนแปลงทางกระดูก เมื่อเข้าสูวัยหมดระดูจะมี การสูญเสียกระดูกมากขึ้น แต่ละคนจะมีอัตราการสูญเสียกระดูก ที่เร็วช้าแตกต่างกันไป ประมาณ 1 ใน 3 จะสูญเสียเนื้อกระดูกอย่างรวดเร็ว เกินกว่าร้อยละ 3 ต่อปี ทำให้มีโอกาสเกิดโรคกระดูกพรุนได้เร็ว การสูญเสียกระดูกที่รวดเร็วในอัตรานี้อาจคงอยู่นาน 10-15 ปี หลังจากนั้นจะเริ่มลดลง

2. การเปลี่ยนแปลงของหัวใจและหลอดเลือด พบว่าในวัยหมดระดูจะมีอุบัติการณ์และความชุกของโรคหัวใจ และหลอดเลือด โดยเฉพาะหลอดเลือดหัวใจ และหลอดเลือดสมองเพิ่มขึ้น มีไขมัน โคเลสเตอรอล ในเลือดสูงขึ้น

 

การปฏิบัติตัวในวัยหมดระดู

1. ควบคุมอาหาร โดยเฉพาะอาหารที่มีไข่มันสูง

2. รับประทานอาหารที่มีแคลเซียมสูง

3. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

4. ตรวจเต้านมด้วยตนเอง และตรวจ Mammogram ในรายที่จำเป็น

5. ตรวจร่างกาย และตรวจภายในประจำปี

6. ปรึกษาแพทย์ และใช้ฮอร์โมนทดแทนในรายที่จำเป็น

 

สตรีทุกคนจะต้องผ่านเข้าสู่วัยหมดระดู เมื่อมีความเข้าใจในการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ที่เกิดขึ้น รวมทั้งการปฏิบัติตัวในวัยหมดระดูจะทำให้มีคุณภาพชีวิตและสุขภาพที่ดี สำหรับผู้ที่สนใจและต้องการดูแลตัวเอง สามารถสอบถามได้นะค่ะ

ข้อความนี้ถูกเขียนใน สาระน่ารู้ คั่นหน้า ลิงก์ถาวร